Hieronder een greep uit artikelen die ik heb geschreven over Filosofie.




Het einde is van alle tijden

Geschreven voor Trouw.nl

Slechts een enkeling lijkt werkelijk overtuigd dat de wereld vrijdag vergaat. Toch is de Maya-apocalyps het gesprek van de dag. Wat maakt het einde der tijden toch zo aantrekkelijk? Cultuursocioloog Stef Aupers: ‘Onze cultuur is doordrenkt van het idee dat we toewerken naar een einde’. In de jaren ’80 gingen de meeste rampenfilms nog over schepen. Nu lijkt de bioscoopbezoeker pas tevreden als hij de hele wereld ziet vergaan. Een veelzeggende verschuiving, vindt Aupers, die doceert aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en vrijdag in Eindhoven een lezing geeft over de populariteit van het fenomeen apocalyps. ‘In films als The Day After Tomorrow wordt alles weggespoeld, maar het Vrijheidsbeeld en andere symbolen van menselijke maakbaarheid gaan er als eerste aan. Vaak is het aan een groepje…

Waar was de boze meute van Haren eigenlijk op uit?

Geschreven voor Trouw.nl

De Bulgaarse filosoof Elias Canetti wist het vijftig jaar geleden al: grote bijeenkomsten zonder programma kunnen levensgevaarlijk zijn. Een samengeschoolde massa heeft een doel nodig – anders sneuvelen er ruiten. Wat bewoog de talloze jongeren die vrijdag naar Haren afreisden eigenlijk? Hoopten ze op een massaal en spontaan volksfeest? Of werden ze vooral aangetrokken door een soort onbestemde belofte – het idee dat Project X iets groots en onvergetelijks zou gaan worden? Dat laatste is waarschijnlijk. Wie opgaat in een massa, geeft tijdelijk zichzelf op ten behoeve van iets groters, constateerde Elias Canetti (1905-1994) in zijn veelgeprezen werk Massa en Macht. Met die tijdelijke verheffing ontsnappen we even aan onze dagelijkse, begrensde realiteit. Het was onder meer voor die analyse dat de Bulgaars-Zwitserse denker…

Groep filosofen bepleit universele rechten voor dolfijnen

Geschreven voor Trouw.nl

Dolfijnen, walvissen en bruinvissen zijn zo intelligent en zelfbewust dat hun welzijn beschermd moet worden met universele rechten. Walvisachtigen zijn feitelijk niet-humane mensen, stellen filosofen en mariene biologen in een nieuwe verklaring. Ze hopen dat internationale verdragen het op termijn onmogelijk maken om de dieren te bezitten en op te sluiten. Volgens de wetenschappers is uit onderzoek gebleken dat walvisachtigen qua mentale complexiteit dicht in de buurt komen van mensen. De zoogdieren zijn zelfbewust en hebben een karakter, redeneert de groep. Bovendien ervaren ze emoties. Dat maakt ze tot ‘niet-humane personen’ en dus moet de mens ze beschouwen als individuën die fundamenteel recht heeft op leven, vrijheid en welzijn. 
Wie vindt dat mensen universele rechten genieten, moet diezelfde rechten immers ook gunnen aan wezens…