Hieronder een greep uit artikelen die ik heb geschreven over religie.




Hoe gevaarlijk is het salafisme?

Geschreven voor De Correspondent

Minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken, PvdA) is er klaar mee. Jihadisten, ‘haatpredikers:’ allemaal behoren ze tot die ene islamitische beweging, het salafisme. Asscher gaat nu extra hard ‘terugduwen’ op de ‘onverdraagzaamheid van de salafistische ideologie,’ zo maakte hij bekend. Is zijn angst voor de ultra-orthodoxe stroming terecht? Een explainer. ‘Als je je raar wilt uitdossen en wilt leven als iemand van tien eeuwen terug, dan is dat aan jou.’ Lodewijk Asscher, PvdA-minister van Sociale Zaken, drukte zich donderdag een beetje ongelukkig uit. Ja, de Tweede Kamer had hem in november opgeroepen om te onderzoeken of hij organisaties die salafistische ideeën verkondigen kan verbieden. En nee, hij was niet van plan om zo’n verbod in te voeren, vertelde hij op Radio 1. Maar hij gaat…

Nee, religie en geweld gaan niet altijd hand in hand

Geschreven voor Trouw.nl

Zou de wereld zonder religie een vrediger plaats zijn? Spoort godsdienst, zoals atheïstisch auteur Christopher Hitchens beweerde, ‘goede mensen aan om kwade dingen te doen’? Godsdiensthistorica Karen Armstrong gelooft er niets van. De islam heeft Al-Kaida, de Islamitische Staat, Iran en Hamas. Het christendom heeft de kruistochten, de inquisitie en de apartheid. Boeddhistische monniken in Birma jagen op een moslimminderheid en bloeddorstige hindoe-nationalisten proberen India in hun greep te krijgen. Joodse hardliners zouden het liefst alle Palestijnen van de kaart vegen. Bestsellerauteur Karen Armstrong hoort het voortdurend, schrijft ze in haar nieuwe boek In naam van God. Religie zou de bron zijn van alle kwaad. “Het wordt gereciteerd als ware het een mantra – door Amerikaanse commentatoren, door psychiaters, taxichauffeurs in Londen en academici…

Erasmus, de grapjurk van de Reformatie

Geschreven voor satirisch blog Goedgelovig

Pausen zijn oorlogszuchtig en gulzig, kardinalen ijdel. En wat te denken van theologen? Wat doen die eigenlijk méér dan goochelen met theorieën en redeneringen? Negen jaar voordat Luther zijn aanklacht tegen de katholieke kerk op een kerkdeur spijkert, publiceert humanist en theoloog Desiderius Erasmus ‘Lof der zotheid’. In dat betoog prijst hij de ‘zotheid’, evident onnozel gedrag. Anno 1500 is het wijdverspreid, meent de Rotterdammer. Filosofen bezondigen zich er aan, maar ook trotse adellieden en hypocriete zedenpredikers. In plaats van kritiek te leveren besluit hij het omgekeerde te doen. Hij beschimpt het verkeerde niet, hij prijst de ‘zotheid’. De (katholieke) moederkerk scoort volgens Erasmus hoog op de zotheid-schaal. Ze is vervreemd van Christus en dus een prima voorbeeld van hoe de ‘zotheid’ kan woekeren.…

‘Zonder gegarandeerd budget zijn we verloren’

Geschreven voor Trouw.nl

De omroepen voor boeddhisten, moslims en joden gaan verdwijnen. Is er over tien of twintig jaar nog wel religieuze radio en televisie? Directeur Alfred Edelstein van de Joodse Omroep heeft er weinig vertrouwen in. Hij vraagt de politiek nu om een harde garantie. Met collega’s van onder meer HUMAN en de Boeddhistische Omroep roept hij de Tweede Kamer op om wettelijk vast te leggen dat levensbeschouwelijke omroepen jaarlijks recht hebben op 14 miljoen euro. Het plan om omroepen gezamenlijk zorg te laten dragen voor levensbeschouwing is wat hen betreft te vrijblijvend. ‘Niemand kan nu garanderen dat de Joodse afdeling van de NTR op termijn niet alsnog wordt wegbezuinigd’ Minister Dekker wil dat levensbeschouwing onderdeel wordt van de ‘algemene media-opdracht’. U vindt dat niet genoeg?…

Fiscus maakt einde aan belastingtruc Katholiek Nieuwsblad

Geschreven voor Trouw

Het Katholiek Nieuwsblad heeft dankzij een fiscale constructie onterecht belastingvoordelen genoten. Het blad vraagt lezers al jarenlang om giften over te maken naar een eigen liefdadigheidsinstelling, Stichting Arnulfus. Die sluist het geld door naar het Katholiek Nieuwsblad. De Belastingdienst tikt Arnulfus nu op de vingers. Het steunfonds stond bij de fiscus bekend als een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Daardoor konden donateurs hun giften aftrekken van hun inkomstenbelasting. Ook voor Arnulfus waren giften extra interessant: erfenissen en bepaalde schenkingen waren vrijgesteld van erfbelasting en schenkbelasting. Geen goede zaak, vindt de Belastingdienst. Het steunfonds blijft bestaan, maar de ANBI-status en de bijkomende fiscale voordelen sneuvelen. Voor donateurs heeft deze stap grote gevolgen. Wie nu de spreekbuis van conservatief katholiek Nederland financieel wil steunen, moet zijn…

Beroepsopleiding tot imam stopt

Geschreven voor Trouw

De enige Nederlandse HBO-imamopleiding houdt op te bestaan. Dat bevestigt hogeschool Inholland tegenover Trouw. ‘Dit is een van onze duurste trajecten’, vertelt bestuursvoorzitter Doekle Terpstra. ‘Van de huidige 105 studenten hebben er relatief veel intensieve begeleiding nodig. Je hebt toch te maken met studenten met verschillende culturele achtergronden.’ 

Ook telt de in Amstelveen gevestigde studie relatief veel langstudeerders. Nieuwe aanmeldingen worden nu geweigerd, maar de huidige student-imams mogen hun opleiding afmaken. In 2018 moet de laatste HBO-opgeleide imam afgestudeerd zijn.

 ‘Rendabel zal het nooit worden’ 
Terpstra noemt de bezuiniging onvermijdelijk. Hij werd aangesteld om de geplaagde instelling weer gezond te maken en houdt momenteel het volledige onderwijsaanbod kritisch tegen het licht. ‘We moeten heel eerlijk zijn. De imamopleiding kost veel geld en zal nooit…

Uitspraak Hof is slecht nieuws voor de weigerambtenaar

Geschreven voor Trouw.nl

Een Britse ambtenaar die weigerde om homokoppels te registreren als partners mocht worden ontslagen, oordeelde het Europese Hof voor de Rechten van de Mens dinsdag. Wat betekent die uitspraak voor Nederlandse ‘weigerambtenaren’? Kunnen onze gewetensbezwaarde trouw-ambtenaren nog wel in functie blijven, nu de hoogste juridische instantie van Europa vindt dat hun weigering neerkomt op discriminatie? 

’Door deze uitspraken ontstaat een soort Europese jurisprudentie’, vertelt Marysha Molthoff van het College voor de Rechten van de Mens (voorheen Commissie gelijke behandeling). ‘Die jurisprudentie geldt vooral voor het land en de zaak in kwestie, maar heeft ook effect op andere landen.’

 ‘Stel: een Nederlandse gemeente wil zijn weigerambtenaar ontslaan omdat die gemeente een non-discriminatiebeleid voert, maar de ambtenaar in kwestie stapt naar de rechter. De uitspraak van…

Het einde is van alle tijden

Geschreven voor Trouw.nl

Slechts een enkeling lijkt werkelijk overtuigd dat de wereld vrijdag vergaat. Toch is de Maya-apocalyps het gesprek van de dag. Wat maakt het einde der tijden toch zo aantrekkelijk? Cultuursocioloog Stef Aupers: ‘Onze cultuur is doordrenkt van het idee dat we toewerken naar een einde’. In de jaren ’80 gingen de meeste rampenfilms nog over schepen. Nu lijkt de bioscoopbezoeker pas tevreden als hij de hele wereld ziet vergaan. Een veelzeggende verschuiving, vindt Aupers, die doceert aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en vrijdag in Eindhoven een lezing geeft over de populariteit van het fenomeen apocalyps. ‘In films als The Day After Tomorrow wordt alles weggespoeld, maar het Vrijheidsbeeld en andere symbolen van menselijke maakbaarheid gaan er als eerste aan. Vaak is het aan een groepje…

Hoe Nederland toch niet zonder verbod op godslastering kon

Geschreven voor Trouw.nl

Na acht slaperige decennia lijkt het verbod op smalende godslastering dan toch te gaan sneuvelen. De geschiedenis herhaalt zich. Stuitte de VVD in de vorige kabinetsperiode nog op de onwil van gedoogpartner SGP, de nieuwe politieke verhoudingen leggen de partij geen strobreed in de weg. VVD en PvdA, zo werd dinsdag bekend, staan op het punt om het blasfemieverbod uit de wetboeken te schrappen. In de woorden van VVD-Kamerlid Joost Taverne: dat de overheid ‘zich bemoeit met de opvattingen over het geloof van mensen is niet meer van deze tijd’. Oude wet moest helpen ketters aan te pakken Opmerkelijk genoeg kwam de Nederlandse politiek anderhalve eeuw geleden al min of meer tot dezelfde conclusie. De gelovige werd voldoende beschermd door de verschillende sancties op…